Vragen en antwoorden over pensioen en corona. (FAQ)

De crisis rondom corona heeft invloed op allerlei onderdelen van pensioen. Daar hebben onze klanten veel vragen over en die beantwoorden we persoonlijk. Maar het leek ons handig om daarnaast ook een overzicht te maken waar de belangrijkste dingen die te maken hebben met pensioen en corona bij elkaar staan. Daarom maakten we voor onze klanten, maar ook voor wie geen klant is, deze pagina.

En mocht jouw vraag over corona en pensioen er niet tussen staan, of het antwoord je nog niet helemaal duidelijk zijn, bel ons dan gerust, klant of geen klant. We zijn gewoon open en helpen je graag.

Pensioen en corona

Gaat de overheid tijdelijk mijn pensioenpremies betalen?

Als je recht op de NOW regeling hebt, doet ze dat tot een bepaalde hoogte en onder voorwaarden. Hoe dat precies zit publiceerde de overheid in haar bericht van 31 maart 2020. Hieronder de samenvatting van de hoofdlijnen.

Gaat de overheid mijn hele pensioenpremie vergoeden?

De tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor behoud van Werkgelegenheid (NOW) bepaalt dat de overheid onder voorwaarden een deel van de loonsom terugbetaalt. Ook pensioen maakt deel uit van die loonsom, maar de overheid gaat niet uit van de daadwerkelijk te betalen pensioenpremie. Ze hanteert een soort van “over de duim” bedrag. Dat kan toevallig in de buurt komen van je werkelijke pensioenpremie, of helemaal niet.

De overheid gebruikt de gegevens uit de loonaangifte van de belastingdienst. Daar haalt ze het zogenaamde “sociale verzekeringsloon” uit. Dat bedrag verhoogt ze vervolgens met 30% voor de werkgeverslasten zoals vakantiegeld, werkgeverspremies en pensioen.

Hoeveel van dit bedrag een werkgever ontvangt, hangt af van de omzetdaling. De overbrugging bedraagt 90% van de loonsom naar rato van de  omzetdaling.

Bijvoorbeeld:

Socialeverzekeringsloon = 100.000 Euro
30% opslag, dan wordt de loonsom 130.000 Euro
Stel de omzetdaling = 50%, dan ontvangt de werkgever 90% van 50% van de loonsom.
Dat is dus 58.800 Euro. Dat is het totaalbedrag waar de vergoeding van de pensioenpremie ook in zit.

Er wordt dus niet gekeken naar de daadwerkelijke pensioenpremie die je betaalt.

Hoe regel je de NOW overbrugging?

Die vraag je aan bij het UWV. Als alles goed gaat kan dat vanaf 6 april. Op basis van je aanvraag  bepaalt het UWV je voorlopige overbrugging.

Binnen 24 weken na afloop van de periode waarover de NOW wordt toegekend, moet je definitieve vaststelling van de subsidie aanvragen. Daarvoor is een accountantsverklaring vereist. Op basis daarvan doet het UWV binnen 22 weken een eindafrekening. Die kan hoger of lager zijn dan de voorlopige overbrugging. Je kunt dus moeten bijbetalen of nog wat extra’s ontvangen.

Wat zijn de grenzen en voorwaarden voor het ontvangen van een NOW overbrugging?

  • Je moet de aanvraag voor 31 mei bij het UWV indienen.
  • De regeling geldt voor vast personeel en voor flexwerkers die bij de werkgever aan het werk zijn.
  • Het deel van het salaris van iemand dat boven 9.385 Euro uitkomt, wordt niet vergoed.
  • Als een bedrijf deel uitmaakt van een concern, wordt voor het bepalen van de omzetdaling gekeken naar de omzetdaling van het concern als geheel.
  • De omzetdaling moet over een periode van drie maanden minimaal 20% zijn.
  • Het bedrijf moet het reguliere salaris van medewerkers doorbetalen.
  • Het bedrijf mag geen aanvraag voor ontslag wegens bedrijfseconomische reden doen.

Op welk moment ontvang ik een goedgekeurd overbruggingsbedrag?

Als het UWV positief oordeelt keert het in drie termijnen een voorschot uit van in totaal 80%. De eerste termijn binnen 4 weken nadat de aanvraag is gedaan.

Mag ik als werkgever het betalen van pensioenpremie  uitstellen?

Op dit moment (31 maart 2020) gelden de gewone wettelijke regels voor het betalen van de premies voor pensioen. Ook tijdens de corona uitbraak. De Pensioenwet schrijft voor dat verschuldigde pensioenpremies uiterlijk binnen twee maanden betaald moeten zijn.

Maar het Verbond van Verzekeraars, de Stichting van de Arbeid en de Pensioenfederatie hebben pensioenuitvoerders verzocht om te bedenken of en hoe hoe ze tijdelijk uitstel van (gedeeltelijke) premiebetaling mogelijk kunnen maken. De pensioenuitvoerders zijn hier nu over aan het nadenken.

Wat is het beleid van pensioenuitvoerders voor premie uitstel in de corona crisis?

Dat is nog niet duidelijk op dit moment. Pensioenuitvoerders zijn sinds half maart druk bezig hier beleid voor te formuleren.

Uitstel van premiebetaling kan voor de werknemers en andere pensioendeelnemers flinke gevolgen hebben. Ook voor de pensioenuitvoerder zelf trouwens. Dus het is niet vreemd dat er niet direct al een oplossing voorhanden is. Daarbij is de situatie van elke pensioenuitvoerder weer anders en probeert elke uitvoerder een oplossing te vinden die het best past voor hun situatie de bij hen aangesloten werkgevers en hun deelnemers.

Ondertussen werd 31 maart beslist dat pensioen onder de NOW regeling valt (zie hierboven). Daarom is het maar de vraag of pensioenuitvoerders het nodig blijven vinden om uitstel van premiebetaling mogelijk te maken.

Wat als ik de pensioenpremie uitstel, zonder dat de pensioenuitvoerder dat toestaat?

Dan gelden de normale wettelijke regels. Deze regels zijn ter bescherming van de pensioenopbouw van deelnemers.

De pensioenuitvoerder zal pogingen doen om toch de premies betaald te krijgen. Als dat niet lukt gaat ze de deelnemers informeren dat de werkgever hun pensioenpremie niet meer betaalt. Ze kan dan ook met terugwerkende kracht de pensioenregeling premievrij maken. De opgebouwde waarde wordt dan bevroren en verdere pensioenopbouw stopt. Daarnaast kan het betekenen dat de dekking voor deelnemers bij overlijden vervalt. Als een medewerker dan overlijdt, ontvangen de nabestaanden geen nabestaandenpensioen.

Hoe regel ik uitstel van betaling van de pensioenpremie?

Neem contact op met Edmond Halley. Dat mag ook als je geen klant van ons bent. Wij nemen dan contact op met je pensioenuitvoerder en gaan in overleg om te proberen tot een passende regeling voor je bedrijf te komen.

In elk geval is het verstandig dat je je werknemers informeert dat je overweegt de premiebetaling voor het pensioen in verband met de corona crisis uit te stellen. En helemaal als je de betaling van premie alvast hebt uitgesteld in afwachting van een regeling. Want de uitvoerder zou je medewerkers tijdens het afwachten, zoals in de vorige vraag beschreven, al kunnen gaan melden dat de premies niet worden betaald. In normale tijden zijn dit verplichte standaard processen. Door medewerkers vooraf te informeren kun je onrust voorkomen.

Zijn er door het corona virus beperkingen voor het nabestaanden pensioen?

Nee.

Pensioenuitvoerders beperken de dekking niet. Ook als iemand in de pensioenregeling overlijdt of arbeidsongeschikt wordt door het corona virus, wordt het partner- en wezenpensioen gewoon uitgekeerd. Ook premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid is dan gewoon van toepassing.

Kunnen pensioenen dalen door de corona crisis?

Ja, indirect kan dat. Maar hoe hangt af of het pensioen is ondergebracht bij een verzekeraar, PPI of bij een pensioenfonds.

Pensioenfonds en corona

De mate van zekerheid dat een deelnemer het beoogde pensioenbedrag ook daadwerkelijk krijgt, hangt af van de dekkingsgraad van het pensioenfonds.

De dekkingsgraad is kort gezegd de verhouding tussen hetgeen het pensioenfonds nu in bezit heeft samen met toekomstige premies en de rendementen daar op, in verhouding tot alle toekomstige uitkeringen die het verwacht te moeten gaan doen. Door de lage rentestand staat die dekkingsgraad al jaren onder druk. Daarnaast is door de corona uitbraak is de waarde van belegging sterk gedaald.

Omdat pensioenfondsen een deel van hun vermogen op de beurs beleggen, zijn ook hun bezittingen gedaald. Dat verslechtert de dekkingsgraden nog verder. Op basis van de bestaande regels is de kans groot dat opgebouwde pensioenaanspraken verlaagd worden. Op dit moment (23-3-2020) is niet bekend of de regels versoepeld zullen worden. Gegeven de uitzonderlijke situatie is dit niet uit te sluiten.

Beschikbare premie regeling bij verzekeraar of Premie Pensioen Instelling (PPI),  en corona

Bij een beschikbare premieregeling wordt er geen pensioen toegezegd aan medewerkers maar een premie. Technisch gezien kan er dan ook geen pensioen verlaagd worden. Bij een beschikbare premieregelingen wordt de premie-inleg belegd en heeft de beurs dus invloed op het bereikbare pensioen. In elke beschikbare premieregeling wordt het beleggingsrisico afgebouwd naarmate de pensioenleeftijd dichterbij komt. Dus hoe ouder een deelnemer, des te minder is de daling als gevolg van een sterke daling van de aandelenkoers.

Wanneer de medewerker met pensioen gaat, wordt op die dag van het aanwezige vermogen een levenslang ouderdomspensioen gekocht. De waarde van de pensioenbelegging en de rente op dat moment is dus bepalend voor de hoogte van het pensioen.

Op dit moment zijn veel aandelen beleggingen in waarde gedaald en daarmee ook de persoonlijke pensioenvermogens. Dat kan maar hoeft niet, tot lagere pensioenen leiden. De beurzen zullen hoogstwaarschijnlijk uiteindelijk  weer opveren en dan neemt de waarde van de pensioenvermogens ook weer toe.

Het is mogelijk dat ook pensioenen op basis van beschikbare premie lager uitvallen door de corona crisis, maar dat hoeft niet zo te zijn. Dat hangt sterk af van het moment waarop het pensioen ingaat, de beursontwikkeling, de renteontwikkeling en de specifieke (beleggings)situatie van de deelnemer aan de pensioenregeling.

Kan ik wat doen voor medewerkers die al bijna met pensioen gaan?

Er is een aantal opties. Die zijn vooral relevant voor mensen die nu een beschikbare premieregeling hebben en relatief nog veel van hun pensioenkapitaal in beleggingen hebben zitten. De opties hebben met elkaar gemeen, dat ze de periode waarin nog belegd kan worden met het pensioengeld verlengen. Misschien herstellen beurzen zich na de corona periode en kan over een aantal maanden alsnog een pensioen worden aangekocht vanuit het dan weer in waarde herstelde pensioenkapitaal. Maar garanties gelden daarbij natuurlijk niet.

  • Uitstel van pensionering kan dan helpen. Zolang de medewerker nog in dienst is hoeft hij of zij met zijn (gedaalde) pensioenvermogen nog geen pensioenuitkering aan te kopen waardoor dat nog rendement kan genereren en er wordt nog steeds nieuwe premie toegevoegd waarmee afhankelijk van de situatie meer of minder risicovol belegd wordt.
  • De medewerker kan ook wél stoppen met werken, maar nog wachten met de aankoop van zijn pensioen. Dan krijg je verder hetzelfde effect als met de optie hiervoor. Er moet dan wel genoeg geld beschikbaar zijn om de periode totdat het pensioen ingaat te overbruggen.
  • Dat speelt niet bij een deeltijdpensioen. Daarbij wordt niet volledig gestopt met werken, maar wordt deels gewerkt en deels gepensioneerd.  Met het deel van het pensioen dat direct wordt aangekocht als aanvulling op het deeltijdsalaris van de medewerker, heeft de medewerker een passend inkomen. Met de rest wordt dan doorbelegd.
  • Aankoop van een variabel pensioen is soms ook een mogelijkheid. Met een deel van het pensioen wordt dan voor de eerste paar jaar een pensioen aangekocht. De rest van het pensioenkapitaal wordt nog doorbelegd.

Als je hier meer over wilt weten, neem dan gerust contact met ons op. Dat kan ook als je geen klant bij ons bent.

Kan ik wat doen voor medewerkers die nog ver van hun pensioen vandaan zijn?

Elke crisis biedt kansen, ook corona. Voor sommigen nu ook op pensioengebied.

  • De beurzen staan nu relatief laag en we mogen na de crisis weer een opleving verwachten. Wie nu extra bijspaart in aandelen beleggingen voor pensioen, koopt als het ware naar verwachting “goedkoop” in. Als de beurzen straks weer stijgen wordt zo een mooi extra rendement gemaakt. Daar zou je als werkgever je medewerkers op kunnen attenderen. Maar óf die verwachte stijging ook echt komt, weet niemand. Het is dus ook een risico.
  • Binnen bijna elke beschikbare premieregeling bestaat de mogelijkheid om te “switchen”. Een deelnemer kan een deel van zijn pensioenvermogen van de ene soort belegging overhevelen naar een andere. Soms kan dat direct en soms door een ander beleggingsprofiel te kiezen. Ook dat geeft als effect dat je, hopelijk, relatief goed koop aandelen als belegging aankoopt, maar dan nu zonder extra geld uit te geven. Het geld waarmee de aandelen worden aangekocht komt uit het al in de polis aanwezige opgebouwde pensioenkapitaal.

Corona, arbeidsduurverkorting en opbouw van pensioen. Hoe werkt dat?

Tijdens de arbeidsduurverkorting als gevolg van corona kan de normale opbouw van pensioen gewoon doorgaan. De belastingdienst gaf de mogelijkheden daarvoor op 16 maart in een vraag & antwoordbesluit aan. Dat werkt zo:

  • Ten eerste moet de werkgever de arbeidsduurverkorting bij de belastingdienst aanvragen. Pas als die wordt gegeven, mag de werkgever het toepassen. Dan zijn er meerdere varianten. De twee belangrijkste zijn:
  • Arbeidsduurverkorting maar de werknemer blijft volledig in dienst. Dat betekent dan wel loonsverlaging. Maar de opbouw van pensioen vindt dan toch plaats over het oorspronkelijke loon.
  • Arbeidsduurverkorting en het dienstverband wordt tijdelijk (gedeeltelijk)  beëindigd. De werknemer krijgt dan (gedeeltelijk) een WW uitkering en gedeeltelijk loon.  Ook dan vindt de opbouw van pensioen plaats over het oorspronkelijke loon.
Erik van der Meulen

Erik van der Meulen
Pensioenconsultant